Người đọc hồ sơ diện tay nghề làm đúng một việc: đặt bản mô tả nghề cạnh mô tả công việc của bạn và xem chúng khớp tới đâu. Bài này là cách tự làm phép so ấy trước, để bạn biết kết quả trước khi họ đưa ra kết quả.
Phép so này không cần ai giúp, không tốn gì, và nó là việc đáng làm đầu tiên — trước cả việc nghĩ tới bất kỳ tờ giấy nào.
Bước một: lấy bản mô tả nghề đúng bản
Danh mục nghề thường không chỉ có tên nghề mà kèm một bản mô tả liệt kê các nhiệm vụ đặc trưng, đôi khi cả mức trách nhiệm và nền tảng chuyên môn thường thấy.
Lấy bản ấy từ chính nguồn công bố, không lấy bản tóm tắt của người khác. Một bản tóm tắt đã lược đi những nhiệm vụ mà người tóm tắt cho là phụ — và rất có thể đó lại là phần quyết định với hồ sơ của bạn.
Kiểm cả phần ghi chú đi kèm nếu có: nhiều danh mục có chú thích nói rõ nghề nào bị loại trừ, hoặc mức nào mới được tính.
Bước hai: viết ra việc bạn thật sự làm
Đừng chép lại mô tả trong hợp đồng lao động. Hãy viết ra những gì bạn thực sự làm, theo cách một người quan sát bạn một tuần sẽ mô tả.
Viết theo nhiệm vụ, không theo kỹ năng. "Chịu trách nhiệm kiểm tra và nghiệm thu phần việc của ba nhóm thi công" là một nhiệm vụ; "có kỹ năng quản lý" thì không.
Ghi kèm tỉ trọng ước lượng — việc nào chiếm phần lớn thời gian, việc nào thỉnh thoảng. Người đọc hồ sơ quan tâm tới phần chính, không quan tâm tới phần bạn làm vài lần.
Và ghi theo từng giai đoạn nếu công việc đã đổi qua các nơi làm khác nhau, vì mức khớp có thể khác nhau ở từng giai đoạn.
Bước ba: so từng dòng, chấm ba mức
Đặt hai danh sách cạnh nhau. Với mỗi nhiệm vụ trong bản mô tả nghề, chấm một trong ba mức:
Khớp rõ — bạn làm đúng việc ấy, thường xuyên, và có thể chỉ ra bằng chứng.
Khớp một phần — bạn làm một phần của việc ấy, hoặc làm ở mức trách nhiệm thấp hơn.
Không khớp — bạn không làm việc ấy.
Bảng ba mức này chính là bức tranh thật về hồ sơ của bạn. Và nó thường khác đáng kể so với cảm giác ban đầu.
Đọc kết quả: phần nào mới là phần quyết định
Không phải mọi dòng đều nặng như nhau. Trong hầu hết bản mô tả nghề, có một nhóm nhiệm vụ cốt lõi định nghĩa nghề ấy, và một nhóm nhiệm vụ phụ trợ.
Khớp toàn bộ nhóm phụ trợ mà lệch nhóm cốt lõi là tình huống yếu, dù bảng của bạn nhìn có vẻ nhiều dòng xanh.
Ngược lại, khớp chắc nhóm cốt lõi thì những dòng không khớp ở nhóm phụ ít khi là vấn đề lớn.
Nếu bản mô tả không nói rõ nhóm nào là cốt lõi, một cách đọc thực dụng là nhìn những nhiệm vụ mà thiếu chúng thì công việc không còn là nghề ấy nữa.
Xử lý phần khớp một phần
Đây là vùng mà hồ sơ được hay mất, và cũng là vùng dễ bị xử lý sai nhất.
Cách đúng là mô tả chính xác mức bạn thật sự làm, kèm bằng chứng cho đúng mức ấy. Nếu bạn phụ trách một phần của một quy trình, hãy nói rõ phần nào.
Cách sai là nới rộng mô tả cho khớp — dùng từ ngữ rộng hơn thực tế, gộp việc của cả nhóm thành việc của mình, hoặc nâng chức danh trên giấy xác nhận.
Lý do không nên, ngoài chuyện trung thực: mô tả được nới rộng thường không đứng vững khi bị hỏi chi tiết, và một mô tả không khớp với phần còn lại của hồ sơ tạo ra nghi vấn cho toàn bộ hồ sơ chứ không riêng dòng ấy.
Khi kết quả cho thấy bạn chưa khớp
Đó là thông tin có giá trị, không phải thất bại. Biết mình lệch ở đâu cho bạn ba lựa chọn thật, thay vì một lượt nộp hy vọng.
Thu hẹp khoảng cách — nhận thêm phần việc thuộc nhóm cốt lõi ở nơi đang làm, nếu điều đó khả thi.
Xem lại xem có nghề nào khác trong danh mục khớp hơn với việc bạn thật sự làm. Chuyện này xảy ra thường xuyên hơn người ta tưởng, vì cách phân nhóm nghề trong danh mục không giống cách các công ty đặt chức danh.
Hoặc kết luận rằng diện này không dành cho hồ sơ hiện tại của bạn, và dành công sức cho hướng khác.
Cách một nghề được định nghĩa, nhiệm vụ nào được coi là cốt lõi và mức khớp nào là đủ đều do cơ quan có thẩm quyền quy định — hãy đối chiếu với bản công bố chính thức, và đưa những trường hợp ranh giới cho luật sư di trú độc lập đánh giá.
Tôi nên dùng mô tả trong hợp đồng lao động chứ?
Không nên dùng làm điểm xuất phát. Hãy viết ra việc bạn thật sự làm; hợp đồng thường mô tả chung chung hoặc đã lỗi thời so với công việc hiện tại.
Khớp bao nhiêu dòng thì đủ?
Không có tỉ lệ chung, và số dòng không quan trọng bằng việc bạn khớp ở nhóm nhiệm vụ cốt lõi hay chỉ ở nhóm phụ trợ.
Tôi có nên mô tả rộng ra một chút cho khớp không?
Không. Mô tả nới rộng thường không đứng vững khi bị hỏi chi tiết, và nó tạo nghi vấn cho toàn bộ hồ sơ chứ không riêng dòng đó.
Nếu kết quả cho thấy tôi chưa khớp thì sao?
Đó là thông tin có giá trị. Bạn có thể thu hẹp khoảng cách, tìm nghề khác trong danh mục khớp hơn, hoặc chuyển hướng — thay vì nộp và chờ.
