Diện dành cho người sáng lập không đánh giá xem ý tưởng của bạn có hay không. Người xét hồ sơ không phải nhà đầu tư và không có nhiệm vụ chọn ra dự án tốt nhất.
Thứ họ đánh giá là xác suất một hoạt động kinh tế thật sẽ hình thành ở nơi họ — và tồn tại được sau khi bạn đã sang.
Bên nhận đang thiếu gì
Câu thứ nhất trong bộ bốn câu, và với diện này câu trả lời khác hẳn các diện khác.
Họ không thiếu lao động ở một ô nghề như diện tay nghề, cũng không tìm người có vị thế trong ngành như diện tài năng.
Họ muốn có thêm hoạt động kinh tế mới — thứ chưa tồn tại và sẽ tạo ra việc làm, doanh thu, hoặc năng lực công nghệ tại chỗ.
Hệ quả trực tiếp: mọi thứ trong hồ sơ của bạn được đọc qua câu hỏi "cái này có thật sự sẽ diễn ra ở đây không". Một dự án xuất sắc nhưng không có dấu hiệu nào cho thấy nó sẽ được triển khai tại chỗ là một hồ sơ yếu.
Thước đo có một tầng mà các diện khác không có
Người xét hồ sơ không thể tự thẩm định một dự án kinh doanh. Nên họ dựa vào việc người khác đã thẩm định bạn hay chưa.
Ai đó đã bỏ tiền vào dự án của bạn — một quyết định có rủi ro, đưa ra bởi người có chuyên môn thẩm định.
Hoặc ai đó đã bỏ chỗ cho bạn — một chương trình ươm tạo, một tổ chức hỗ trợ có tuyển chọn, đã nhận bạn vào sau một quy trình xét.
Hoặc thị trường đã trả lời — có khách hàng thật, có doanh thu thật, có người dùng thật.
Ba dạng này khác nhau nhưng cùng một bản chất: một bên độc lập đã đặt cược vào bạn, và việc đặt cược ấy là thông tin mà người xét hồ sơ đọc được.
Vì sao kế hoạch kinh doanh một mình không đủ
Một bản kế hoạch, dù công phu tới đâu, vẫn là tài liệu do bạn viết về tương lai.
Nó cần thiết — người xét cần hiểu bạn định làm gì và bằng cách nào. Nhưng nó thuộc nhóm bằng chứng nhẹ nhất, cùng nhóm với bản tự thuật.
Trọng lượng đến từ những thứ đã xảy ra: một khoản đầu tư đã nhận, một suất đã được cấp, một khách hàng đã trả tiền, một sản phẩm đã chạy.
Nên tỉ lệ công sức nên nghiêng về việc tạo ra những sự kiện ấy, không nghiêng về việc viết kế hoạch hay hơn.
Tách cá nhân khỏi công ty
Đây là điểm đặc thù của diện này và là chỗ nhiều hồ sơ bị hụt.
Hồ sơ nộp là hồ sơ của một con người, không phải của một doanh nghiệp. Tài liệu về công ty chứng minh dự án tồn tại; nó không tự động chứng minh bạn là người làm nên nó.
Người xét cần thấy vai trò cá nhân của bạn: bạn quyết định gì, xây dựng phần nào, và vì sao dự án này gắn với bạn chứ không chỉ với tổ chức.
Và họ cần thấy bạn còn giữ vai trò ấy — tỉ lệ sở hữu, quyền điều hành, mức tham gia thực tế. Một người sáng lập đã rời khỏi vị trí điều hành là một tình huống khác hẳn.
Điều gì làm bạn rơi khỏi diện
Câu thứ tư, và với diện khởi nghiệp thì đây là câu nặng nhất trong cả bốn.
Diện này gần như luôn kèm điều kiện duy trì gắn với chính doanh nghiệp: nó phải tiếp tục hoạt động, bạn phải tiếp tục giữ vai trò, và thường có những yêu cầu về kết quả phải đạt được.
Doanh nghiệp không đạt được những gì đã nêu là tình huống thường gặp trong khởi nghiệp nói chung, nhưng ở đây nó ảnh hưởng tới tư cách của bạn.
Rời khỏi vai trò điều hành, bán lại phần sở hữu, hoặc chuyển hướng dự án sang lĩnh vực khác đều có thể là vấn đề — tuỳ quy định.
Hãy hỏi cơ quan có thẩm quyền ba câu cụ thể trước khi nộp: tư cách của bạn phụ thuộc vào doanh nghiệp tới mức nào, điều gì xảy ra nếu dự án dừng, và có khoảng chuyển tiếp nào không. Và đưa hoàn cảnh của bạn cho luật sư di trú độc lập, cùng với tư vấn pháp lý doanh nghiệp cho phần cấu trúc công ty.
Người xét có đánh giá ý tưởng của tôi không?
Không. Họ đánh giá xác suất một hoạt động kinh tế thật hình thành tại chỗ họ và tồn tại được sau khi bạn sang.
Kế hoạch kinh doanh có đủ không?
Không. Nó cần thiết để giải thích bạn định làm gì, nhưng là tài liệu do bạn viết về tương lai nên thuộc nhóm bằng chứng nhẹ nhất.
Bằng chứng nào có trọng lượng nhất?
Việc một bên độc lập đã đặt cược vào bạn — đã đầu tư, đã nhận vào chương trình có tuyển chọn, hoặc khách hàng đã trả tiền.
Tài liệu về công ty có chứng minh được cho tôi không?
Không tự động. Hồ sơ nộp là của một con người, nên phải cho thấy vai trò cá nhân của bạn trong kết quả ấy.
